ZelfBogenMaken


Voor het maken van een spinemeter klik hier:

 


Pijl-Tuning

Samenvatting van onderstaande.

- Om steeds hetzelfde te kunnen schieten moeten pijlen en boog op elkaar afgestemd zijn en moeten alle pijlen precies gelijk zijn.
- Op en neer wiebelen
van de pijl voorkom je door het op elkaar afstemmen van de posities van oplegger en nokpunt.
- Heen en weer gaan
van de pijl wordt bepaald door: lossing, stijfheid schacht, gewicht punt en grootte veren.

 


Factoren die de pijlvlucht beinvloeden.

 1. Het op en neer bewegen van de pijl tijdens de vlucht.

 

Als de pijl niet de ideale lijn A-X volgt gaat de pijl op en neer slingeren. Dit schiet onzuiver en kost snelheid. Het kan alleen het gevolg zijn van foutieve posities van A of B.

De pijl ligt op de boog in B en op de pees in A. Ligt deze laatste te ver omhoog (C) of te laag (D) dan gaat de pijl in de vlucht op en neer bewegen. Als je bij elk schot een andere positie voor A of B kiest zal de pijl dus hoger of lager inslaan.

Ook zul je moeite hebben met doelen op verschillende afstanden, omdat je nooit weet hoeveel hoogte je moet corrigeren.

Je moet de boog en pijl afstemmen. Dat kan als volgt.

Leg B vast door middel van een markering of oplegger. Ga dicht bij een doel staan, dat goed verticaal en op ooghoogte hangt. Schiet 3 gelijke pijlen waarbij je goed oplet dat de pijl is opgelegd in B. Varieer A net zolang tot de achterkanten van de ingeslagen pijlen recht naar je terugkijken. Ga 5 meter achteruit en doe hetzelfde. Ga zo door tot ca.15 meter en weer terug. Laat eventueel iemand over je schouder meekijken naar de vlucht van de pijl. Als het goed is heb je nu wel een punt A gevonden van waar uit de pijlen mooi recht vertrekken. Markeer dit zogenaamde nokpunt en gebruik het elke keer.

 


 

2. Het heen en weer bewegen van de pijl tijdens de vlucht (fish tailing).

 

De eertse factor die heen en weer slingeren veroorzaakt is het lossen met de hand. Hierdoor wordt de pees enigzins opzij geworpen. Oefen net zolang tot dit soepel en vooral constant gaat.

 


 

De tweede factor is de breedte van de boog. Hoe breder de boog hoe groter het obstakel waar de pijl omheen moet. Zie bovenaanzicht-1. Het betreft hier een traditionele boog zonder venster!

De pijl P ligt schietklaar. B is de (doorgezaagde) boog. Bij het lossen gaat de pees van H naar L, waar de pijl de pees verlaat. Zoals je ziet wijkt zijn richting dan ver af van de ideale lijn H-X.

Het lijkt dus dat de pijl naar punt Z zal vliegen. Dit is echter niet het geval, zoals uit het volgende zal blijken.

 


 

De derde factor is het buigen van de pijl. Een pijl vertrekt namenlijk niet recht maar hij buigt zeer sterk in zijwaartse richting. Zie bovenaanzicht-2.

Zodra je de pees loslaat krijgt de pijl achterop een enorme opdoffer. Omdat hij even niet zo snel weg kan komen, buigt hij eerst door en vertrekt dan als, jawel, een pijl uit een boog. Ook al heb je een moderne recurve met een venster, toch buigt de pijl. De mate van buigen hangt af van:

1. De stijfheid van de schacht (bepaald door dikte, lengte en materiaal).

2. Het gewicht van de punt (hoe zwaarder de punt, hoe moeilijker hij weg komt, hoe meer hij buigt).

 

 

Bij traditionele bogen, waar de pijl om het handvat heen moet, is deze doorbuiging essentieel. De pijl vouwt zich als het ware om de boog heen en gaat na enkele keren zwiepen rechtdoor (Boogschutters-paradox).

Je moet de pijl echter wel zo maken dat hij precies zo buigt dat hij naar de goede kant rechtdoor gaat . Anders gaat hij te veel naar links of rechts. Zie figuren 3 en 4.

En daarom moeten ook al je pijlen in gelijke mate buigen.

De mate waarin je schacht weerstand biedt tegen buigen wordt de spine-waarde genoemd. Een slappe pijl heeft een lage spine-waarde.

 


 

De invloed van teveel of te weinig buiging op de schietrichting van je pijl.

Onderstaande is gebaseerd op zelf uitgevoerde testen met traditionle houten bogen, zonder venster en met houten pijlen. Zie ook The Traditional Bowyer's Bible, deel 3, pagina 230 voor vergelijkbare resultaten. Echter, het is geen wet van meden en perzen, maar datgene wat het meeste werd geconstateerd. Tegenovergestelde resultaten zijn ook waargenomen. Bij het aanpassen van de pijlen raad ik aan kleine stappen te nemen omdat er zich soms een omslagpunt in de reactie voor lijkt te doen.

Volgens verschillende bronnen zou voor bogen met vensters juist het tegenovergestelde gelden. Over verwarrend gesproken!

Kortom, schiet je pijl niet fijn? Ga rustig een avondje experimenteren met onderdstaande gegevens en je bent er zo uit. Nog een tip: pas niet meteen al je pijlen aan.

De pijl in bovenaanzicht 3 is te slap (te weinig spine). Hij buigt bij het lossen flink door en schiet links van het handvat weg. Ook zwabbert de pijl lang na. Om hem stijver te maken kun je:

1- Pijl inkorten als de treklengte dit toelaat. Een kortere pijl is stugger.

2- Dikkere schacht nemen.

3- Of lichtere punt plaatsen. Deze laat de pijl minder buigen en hierdoor reageert de pijl alsof hij stijver is geworden.

Bovenstaande pijl is te stijf (te veel spine). Hij wordt om het hanvat heen gedwongen en stabiliseert dan. Op basis van bovenaanzicht-1 lijkt dit tegenstrijdig nietwaar? Wat je er aan kunt doen:

1- Schacht dunner maken, zodat hij slapper wordt.

2- Of zwaardere punt plaatsen, zodat de pijl slappper reageert.

3- Pijl verlengen.

 

Nogmaals, dit is geen wet. Zo weten velen vast wat er vaak gebeurt als je een pijl wegschiet waarvan de punt is afgebroken. Deze ketst vaak tegen de boog en springt naar links weg. Volgens bovenstaande schema's zou hij echter naar rechts moeten gaan doordat de combinatie stijver is geworden. Het lijkt erop dat er in zo'n geval een erg grote verandering is opgetreden en de reactie afwijkend is. Meestal dan. Het lijkt verschil uit te maken of een pijl iets of veel te stijf/slap is. Dit is van invloed op het punt waar de pijl stabiliseert en een bepaalde kant kiest.

Een experiment met een vaste opstelling, een soort schietmachine, zou hier zeker uitkomst bieden. Mocht iemand er een hebben, of willen maken, dan houd ik me van harte aanbevolen voor de resultaten.


 

De vierde factor bestaat uit de veren. Dezen bepalen in hoge mate na hoeveel meter de pijlvlucht gestabiliseerd is. Dit moet binnen een paar meter zijn. Een zwabberende pijl verliest op de langere afstanden te veel snelheid en is in alle gevallen te onnauwkeurig.

Op een traditionele boog moet een pijl ver buigen om het handvat te passeren. Relatief grote veren zijn dan nodig om het zwiepen te dempen: volgens The Bowyers Bible ca. 12,5 x 1,2 cm in basis. Grote veren verkleinen ook de verschillen door productiefoutjes in de pijlen. Grote veren zijn de simpelste manier om een set pijlen te tunen.

Op een moderne recurve of compound, waar de pijlen minder hoeven te buigen, kun je stijvere pijlen en kleinere veren gebruiken, wat de snelheid ten goede komt.

 


Tunen

Experimenteer met diktes, lengtes, punten en veren totdat je pijl mooi recht vertrekt en vliegt in de richting die jij wilt.

En let op! Bij een traditionele boog moeten de pijlen juist nauwkeuriger gemaakt worden dan bij een moderne recurve met schietvenster. De pijlen moeten immers dieper om een handvat buigen. De kleinste afwijking in stijfheid wordt extra vergroot.

Voor het spinen zijn zogenaamde spinemeters te koop die de doorbuiging van de schacht kunnen meten. Zelf kun je er natuurlijk ook een maken. (zie hoofdstuk Schachten voor een afbeelding).

De beste manier om je nokpunt en doorbuiging te bepalen is door je pijlen te testen met een kale schacht. Wel met punt maar zonder veren. Schiet je kale pijlen op een korte afstand in een doel en varieer nokpunt, pijllengte, doorbuiging en puntgewicht net zolang totdat de pijlen redelijk recht in het doel staan. Houd de pijlen iets aan de slappe kant omdat er straks nog veren op komen. Het kost wat tijd en energie maar dat wordt vergoed door een heerlijk strakke pijlvlucht.


 

ALLE PIJLEN GELIJK.

Als je nu ziet aan welke invloeden een pijl onderhevig is, begrijp je wel dat het de moeite loont om al je pijlen zo goed mogelijk te tunen en zo gelijk mogelijk te maken, als je tenminste constante series wilt schieten.

Succes

 


Tips of ervaringen? Laat het weten!

 

 

(Home)